خانه » توسعه فردی » قدردانی چیست؟ پنج راه برای سپاسگزار بودن
13 مهر 1401

قدردانی چیست؟ پنج راه برای سپاسگزار بودن

قدردانی چیست؟ پنج راه برای سپاسگزار بودن

آیا مایلید در رابطه با مفهوم قدردانی و سپاسگزار بودن بیشتر بدانید؟ این مقاله به بررسی تعریف قدردانی ، چرایی ضروری بودن آن و فهرستی از راه‌های تمرین قدردانی به صورت روزانه می‌پردازد.

 

آخرین بار که شما برای وجود چیزی احساس قدردانی داشتید کی بوده است؟ برای چه بود؟ چرا برای آن قدردان بودید؟ چگونه قدردانی خود را ابراز کردید؟

از همه مهمتر، قدردانی شما چه تاثیراتی بر ابعاد دیگر زندگی شما داشته است؟ آیا هیجان داشتید؟ آیا احساس می‌کردید خوشحال تر هستید؟ آیا نسبت به آینده خوش‌بین‌تر بودید؟

قدردانی یک ابزار ساده و قابل دسترس برای ماست که به وسیله آن کیفیت زندگی و سلامت خود و دیگران را می‌توانیم افزایش دهیم.

 

قدردانی باعث می شود، نسبت به داشته هایمان احساس کفایت و حتی رضایت داشته باشیم . انکار را به پذیرش، هرج و مرج را به نظم و سردرگمی را به شفافیت ذهنی تبدیل می‌کند…

قدردانی گذشته ما را معنا می‌کند، آرامش را برای امروز به ارمغان می‌آورد، و چشم‌اندازی برای فردا ایجاد می‌کند. ((ملودی بیتی))

 

قدردانی چیست؟

 

از دوران کودکی به ما گفته می شود زمانی کسی چیزی به ما می دهد یا کاری برای ما انجام می دهد، از او سپاس‌گزاری کنیم. ما تشکر را به عنوان یک قانون اجتماعی فرا می‌گیریم. اما، چند بار برای چیزهای خوب کوچکی که روزانه برایمان اتفاق می افتد تشکر می کنیم؟ آیا واقعاً می دانیم چگونه شکرگزار باشیم؟

همه ما تا به حال تعاریف گوناگونی از قدردانی را شنیده‌ایم یا خوانده ایم ؛ تجربه ی قدردانی در هسته ی خود نیاز به یک تلاش آگاهانه دارد. تا به حال چند مرتبه لفظ «متشکرم» را به زبان آورده‌اید بدون اینکه لحظه‌ای درنگ کنید و واقعا این قدردانی را احساس کنید؟

قدردانی، یک احساس مثبت و آگاهانه است که هنگامی که سپاس‌گزار چیزی یا عملی هستیم-چه قابل لمس و چه غیر قابل لمس- آن را ابراز می‌کنیم.

قدردانی چیزی بیشتر از نشان دادن اخلاق خوب و ادب است. این تمرینی است که طی آن شما کاری که کسی در حق شما انجام داده است یا چیزی که در زندگی‌تان وجود دارد را تصدیق می‌کنید. قدردانی هم شامل فرآیند تشخیص مثبت و هم شامل دستاورد آن می شود.

چرا قدردانی اهمیت دارد؟

 

داشتن احساس قدردانی و تمرین آن به صورت پیوسته و منظم، تاثیرات مثبت فراوانی در کوتاه مدت و بلند مدت خواهد داشت.

روانشناسان تحقیقات عمده‌ای را راجع به قدردانی انجام داده اند و آن را یکی از عناصر اصلی حوزه روانشناسی مثبت‌گرا می دانند. شواهد زیادی نشان می دهد، افرادی که موهبت های زندگی خود را برمی شمرند و دائما قدردانی خود را ابراز می‌کنند، معمولا انسان‌هایی شادتر و دور از افسردگی هستند اما چگونه؟

 

قدردانی تغییراتی در مغز ما به وجود می‌آورد.

 

تحقیقات ثابت کرده اند مغز افرادی که دائما قدردانی خود را ابراز می‌کنند، در قشر میانی جلوی پیشانی فعالیت بیشتری دارد؛ این قسمت از مغز با قدرت تصمیم‌گیری و یادگیری فرد ارتباط دارد. افزایش فعالیت این ناحیه مغز تا یک ماه پایدار است و این تاثیر طولانی مدت قدردانی را تایید می‌کند.

 

قدردانی بر هیجانات منفی غلبه می‌کند.

 

داشتن احساس قدردانی در وجود خود، سایر احساسات مثبت مانند شادی و همدلی را افزایش داده و ما را ترغیب به کشف و یافتن خوبی‌ها در زندگی خود می کند. این امر به ما کمک می‌کند توجه و تمرکز خود را از عواطف و هیجانات منفی مانند نفرت و حسادت، دور سازیم.

 

قدردانی تاثیراتی بلندمدت دارد.

 

تمرین دائمی و پیوسته قدردانی آثار مثبت و طولانی مدتی بر احساسات و رفتارهای ما خواهد داشت که در آینده به عنوان عضوی از جامعه به کمک ما خواهد آمد.

 

قدردانی به مهار افسردگی کمک می‌کند.

 

نتایجی یک تحقیق در این زمینه نشان می دهد که تنها یک اندیشه حاوی قدردانی در روز، باعث افزایش 30 درصدی شادی و کاهش 35 درصدی افسردگی در فرد خواهد شد. زمانی که قدردانی تبدیل به یک عادت شود، می تواند از افسردگی و اضطراب جلوگیری کند.

قدردانی درست مانند یک عامل شتاب دهنده برای رسیدن به شادی عمل می‌کند؛ این همان جرقه شادی در روح شماست که باعث روشنایی آن می‌شود. ایمی کولت

 

قدردانی ما را خوش‌بین‌تر می‌کند.

 

بنا به نتایج تحقیقات دکتر رابرن آ.امونز و دکتر مایکلی ای.مک‌کولو، افرادی که در هر هفته چند جمله حاوی قدردانی را یادداشت می‌کنند، به طور کلی افراد خوش‌بین‌تر و مثبت‌اندیش‌تری هستند.

 

قدردانی باعث ارتقا سطح سلامت ما می شود.

 

تمرین قدردانی علاوه بر کاهش احساسات منفی، ارتباط مستقیمی با برخی از رفتارهای سلامت مانند ورزش کردن نیز دارد. همچنین تحقیقات نشان داده اند که قدردانی تعاملاتی با سیستم ایمنی قوی‌تر، دردهای فیزیکی کمتر، فشار خون پایین‌تر و خواب بهتر و عمیق‌تر دارد.

 

قدردانی باعث قوی‌تر و پرمعناتر شدن روابط می‌شود.

 

به وسیله قدردانی ما توانایی بخشش خود را افزایش داده، میل ما به کمک به دیگران بالا رفته و همدلی و دلسوزی بیشتری نسبت به دیگران خواهیم داشت. قدردانی در یک گروه، به اعضای گروه کمک می کند احساس رضایت و خرسندی بیشتری داشته باشند و باعث کاهش ریسک فرسودگی در اثر فشارهای کاری خواهد شد.

 

نتیجه تحقیقاتی که در دانشکده وارتون در دانشگاه پنسیلوانیا صورت گرفته است نشان می دهد، زمانی که مدیران عالی، قدردانی خود را نسبت به کارمندان خود ابراز می‌کنند، راندمان کاری آنها تا 50 درصد بالا می رود. 

 

در تحقیقاتی مشابه که توسط آدام برنت و فرنسسکا جینو، صورت گرفته است نیز این نتیجه حاصل شده است: دریافت تشکر و قدردانی باعث افزایش چشمگیر اعتماد به نفس و خودارزشمندی کارکنان می‌شود. همچنین باعث افزایش اعتماد میان افراد و میل آنها به کمک به یکدیگر نیز می شود.

 

قدردانی منجر به انجام اعمال نیک می‌شود.

 

همواره ثابت شده است که داشتن نگرشی مثبت منجر به انجام اعمال مثبت در حق دیگران و افزایش شادی درون ما خواهد شد؛ این امر ممکن است در قالب ابراز قدردانی یا انگیزه کمک به دیگران خودنمایی کند. همچنین تحقیقات نشان می دهند که قدردانی با ترغیب فرد به انجام کارهای مثبت باعث رشد او نیز خواهد شد.

 

این امر در دو سطح گوناگون تاثیرات مثبتی برای ما به همراه خواهد داشت.

اول: زمانی که ما نگرشی حاوی قدردانی داشته باشیم میل ما به انجام کارهای دیگری که باعث ارتقا سلامت روان و جسم ما می شود، مانند مدیتیشن و ورزش نیز افزایش می‌یابد.

دوم:در نهایت ما تبدیل به انسانی، مهربان‌تر، نوع دوست و فهیم‌تر خواهیم شد.

 

همچنین نتایج تحقیقاتی که توسط فردریکسن صورت گرفته است نشان می دهد زمانی که قدردانی به شکلی کارآمد ابراز شود، میل فرد مقابل ما به انجام کارهای نیک در حق فرد دیگری را نیز افزایش خواهد داد. به این شکل یک شبکه از اعمال نیک به وجود خواهد آمد گویی نیت خیر و عمل نیک در حال انتشار است.

 

دو مرحله اصلی قدردانی کدام‌اند؟

 

ما تا به انیجا راجع به مفهوم قدردانی، تاثیرات آن و اهمیت آن صحبت کرده‌ایم. اما ما می دانیم تمرین قدردانی با وجود سبک زندگی پرمشغله و یا زمانی که تحت فشار زندگی قرار داریم، ممکن است کمی مصنوعی و غیرواقعی باشد. برای پرورش این مهارت در خود، می توانید آن را به دو مرحله تجزیه کنید:

تصدیق خوبی‌ها و یافتن منبع و ریشه انها.

در این حالت شما قادر خواهید بود به طور طبیعی قدردانی را به زندگی روزمره خود اضافه کنید.

 

  1. تصدیق خوبی‌ها و نکات مثبت زندگی خود حتی زمانی که اوضاع بر وفق مراد ما نیست

 

این یک حقیقت است که ذهن ما تمایل دارد بر کاستی ها و بدی ها تمرکز کنید، اما چرا؟ دلیل آن حفظ بقاست.

ما نیاز داریم مشکلات را شناسایی کنیم تا برای آنها راه حلی ارائه دهیم. همچنین ما نیاز داریم به خود اجازه استراحت و شاد بودن ببخشیم و آنچه در زندگی مطایق میل ماست را ببینیم.

 

تیم دزمون در کتاب خود، (چگونه در این دنیای مزخرف انسان بمانیم) یک تمرین را به ما می دهد که طی آن ما باید در هر روز زمانی را گذاشته و تمام چیزهای مثبت زندگی خود در حال حاضر را به جلوی چشمانمان بیاوریم. با انجام این کار ما متوجه خوبی های زندگی خود خواهیم شد و به شکل طبیعی قدردانی و شادی را تجربه خواهیم کرد. در این شرایط ما بسیاری از چیزهایی که به زندگی ما ارزش می‌بخشند را شناخته و به آنها عشق می‌ورزیم.

 

  1. تصدیق این امر که سرچشمه برخی از این خوبی‌ها و نکات مثبت، خارج از وجود ماست.

 

زمانی که ما به درک درستی از زیبایی در زمان حال و اکنون می رسیم و تجربه عینی از آن به دست می آوریم، می توانیم به مرحله بعدی قدردانی قدم بگذاریم: تصدیق خوبی‌هایی که منشاء در دنیای خارج از وجود ما دارند. زمانی که ما به این سطح از آگاهی و قدردانی برسیم، شروع به ابراز آن به دنیای اطراف خود خواهیم کرد؛ به انسان‌ها، طبیعت، رهبر مذهبی خود و حتی شانس خود.

 

قدردانی به ما کمک می‌کند ارتباط خود با بشریت را کشف کنیم و نقش مؤثر دیگران در زندگی خود را بپذیریم. انجام این امر محرکی برای محکم‌تر شدن ارتباط ما با شرکای عاطفی، والدین، اعضای خانواده و دوستان خود خواهد شد؛ ما تعامل و وابستگی خود به این افراد را درک خواهیم کرد.

 

آیا قدردانی نوعی هیجان و عاطفه است یا احساس؟

 

ما می توانیم قدردان باشیم، احساس قدردانی کنیم و در این راستا عمل کنیم. بنابراین پاسخ کوتاه به این سوال این است که قدردانی هم نوعی هیجان و هم نوعی احساس است. درست مانند دیگر احساسات ما، قدردانی می تواند تبدیل به یکی از ویژگی‌های شخصیتی ما شود. زمانی که ما فردی را قدردان خطاب می‌کنیم، این صفت را برای او در نظر گرفته‌ایم که نشان می دهد او دائما قدردانی خود را ابراز می‌کند.

 

قدردانی، ممکن است تبدیل به احساس پیچیده‌ای شود و احوال روانی ما را توصیف کند: این توصیف بیان می‌کند که ما اندیشه‌هایی حاوی قدردانی داریم. اندیشه‌هایی از قبیل «چه کار خوبی» یا «من خیلی خوش شانسم که فردی مثل تو را در زندگی دارم».

 

در نهایت، هیجانات را به شکل احساسات نیز می توان تجربه کرد. احساسات نسبت به احوال و وضعیت روانی، پیچیدگی کمتری دارند. تفاوت میان همه اینها به شخص در بردارنده‌شان بستگی دارد. اما می توان به طور کلی گفت قدردانی پیچیدگی و شور کمتری را به همراه دارد و امری آنی است که در لحظه می توان آن را تجربه کرد.

 

زمان‌هایی وجود دارد که نور وجود ما به سمت کورسویی میرود و فرد دیگری آن را دوباره جان می‌بخشد. همه ما باید به آن فردی که نور وجود ما را دوباره جان بخشیده است بیاندیشیم و قدردان وجود او باشیم.  آلبرت شویتزر

 

5 راه برای تمرین قدردانی

 

درست مانند هر مهارت دیگری، قدردانی را می توان فرا گرفت و تقویت کرد. اکنون توصیه‌هایی برای تمرین آن به شما ارائه می دهیم:

 

  1. هر روز، به چیزهایی که قدردان آنها هستید بیاندیشید. تجسم خوبی های زندگی خود را تبدیل به عادتی کنید که هر روز انجام خواهید داد. این کار تاثیر مستقیمی بر انرژی شما در طول روز و کیفیت خواب شما خواهد داشت. یکی از توصیه‌های اولیه مشاوران و روانشناسان هنگام شروع درمان افسردگی، قدردانی می باشد. برای افزایش کیفیت این تمرین سعی کنید حداقل 10 دقیقه زمان صرف آن کنید. نوشتن آنها و خواندن آنها در پایان هفته نیز یک راه فوق العاده برای افزایش کیفیت تمرین خود است.

 

  1. دفترچه یادداشتی برای قدردانی تهیه کنید. نوشتن به صورت روزانه یکی از بهترین روش‌های خود درمانی است. زمانی که شما چیزی را می‌نویسید به قسمت‌های مختلفی از مغز خود رجوع کرده و احساسات و خاطرات خود را با رویکرد متفاوتی بررسی می‌کنید. نوشتن روزانه از شکرگزاری و قدردانی خود قسمت‌های از مغز که مربوط به احساسات مثبت و اخلاق‌مداری می شود را فعال می‌کند. افرادی که هنگام رویارویی با دشواری‌ها قادر به دیدن نیمه پر لیوان و قدردانی برای آن هستند، استقامت، بخشش و رهایی بیشتری در وجود خود دارند. همچنین خواندن یادداشت‌های قدردانی به شما کمک می‌کند در هنگام رویارویی با چالش‌ها، نکات مثبت را نیز ببینید.

 

 

  1. هر هفته از فرد جدیدی تشکر کنید. افراد زیادی اطراف ما وجود دارند که ما به نحوی به آنها متصل هستیم. چند مرتبه پیش آمده است که ما آگاهانه‌تر قدردانی خود نسبت به آنها را ابراز کنیم؟ قطعا ما از مسئول فروشگاه که خرید‌هایمان را به ما تحویل می‌دهد یا همسر خود برای چیدن میز غذا تشکر می‌کنیم؛ اما آیا تلاشی در راستای معنادار کردن این تشکر نیز انجام میدهیم؟ سعی کنید هر هفته یک نفر جدید را انتخاب کنید و قدردانی خود نسبت به او را به شکل متفاوتی ابراز کنید. این ممکن است شامل یک ارتباط غیرکلامی (لبخند زدن، ارتباط چشمی و…)، نوشتن یک نامه پرمعنا برای آنها و تصدیق لطف و رفتارهای دلنشین آنها یا دادن یک هدیه کوچک برای تشکر به فرد باشد. خلاق باشید!

 

  1. مدیتیشن کنید. مدیتیشن می تواند عمق زیادی به تجربه قدردانی ما بدهد. انواع گوناگون مدیتیشن، به ما کمک می‌کنند دیدگاه خود را نسبت به زندگی تغییر داده و ارتباط خود با دیگر موجودات هستی را درک کنیم؛ همچنین، باعث افزایش پذیرا بودن، بخشش و رهایی ما خواهد شد که این موارد خود منجر به ایجاد حس قدردانی می شوند. ما در طی این تمرین لحظه‌ای در هیاهوی زندگی درنگ کرده، موهبت‌های خود را دیده و قدردان و شکرگزار وجود آنها خواهیم بود.

 

  1. به نیت و نفسِ پنهان شده در پشتِ اعمال، توجه کنید. زمانی که هدیه ای دریافت می‌کنید یا شخصی کاری در حق شما انجام می دهد، به این امر توجه کنید که آنها نیت وارد کردن خوبی ها به زندگی شما را داشته‌اند. لحظه ای به این موضوع فکر کنید و آن را تجسم کنید که آنها قصد خوبی کردن به شما، خوشحال کردن شما و حمایت شما در شرایط دشوار را داشته‌اند.

 

سخن آخر

 

بدن شک، تجربه احساس قدردانی، تجربه‌ای فوق‌العاده و بی همتاست. امید است که آن را تبدیل به یک عادت و در نهایت ویژگی شخصیتی خود کنید. به یاد داشته باشید که کلید اصلی رسیدن به اهداف، تمرین مستمر و صبر است. از همین امروز تمرین خود را شروع کنید!

 

 

برای دیدن مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.

صفحه ما در اینستاگرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

preloader